“İyiyim” ya da “kötüyüm” demenin ötesine geçmekte zorlanmak çok yaygındır. Oysa duygular, neye ihtiyacımız olduğunu, neyin bizi zorladığını ve neye değer verdiğimizi gösteren bilgi kaynaklarıdır. Duygularımızı tanıyıp adlandırabildiğimizde, onlara tepki vermek yerine onlarla bilinçli bir ilişki kurabiliriz.
Duyguyu neden adlandırmalı?
Yoğun bir duygu yaşadığımızda onu kelimelerle ifade etmek, duygunun yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olur. “Şu an kaygılı hissediyorum” demek, “her şey kötü gidiyor” düşüncesine kapılmaktan farklı bir mesafe sağlar. Adı konmamış duygular ise çoğu zaman bedensel gerginlik, sinirlilik ya da kaçınma olarak kendini gösterir.
Duygular bedende nerede hissedilir?
Duygular yalnızca zihinde değil bedende de yaşanır: kaygıda midede düğüm ya da göğüste sıkışma, öfkede çenede ve ellerde gerginlik, üzüntüde boğazda yumru gibi. Gün içinde birkaç kez durup “Şu an bedenimde ne hissediyorum?” diye sormak, duygulara erken ulaşmanın yoludur.
Duygu günlüğü tutmak
Bilişsel ve Davranışçı Terapiler’de sık kullanılan basit bir alıştırma, belirli bir anı dört başlıkta yazmaktır: Ne oldu? Aklımdan ne geçti? Ne hissettim? Ne yaptım? Bu kayıt, duygunun nasıl doğduğunu ve hangi düşüncenin onu güçlendirdiğini görmenizi sağlar.
Duygu kelime dağarcığını genişletmek
“Kötü” kelimesinin altında çok farklı duygular yatabilir: hayal kırıklığı, utanç, yalnızlık, kırgınlık, bunalmışlık, endişe. Daha ince adlandırma, neye ihtiyaç duyduğunuzu anlamanıza yardımcı olur. Duygu çemberi gibi araçlar bu aşamada yol gösterebilir.
Duyguyu bastırmak yerine kabul etmek
Duyguları “yanlış” ya da “fazla” görüp bastırmaya çalışmak, onları çoğu zaman güçlendirir. Kabul, duygudan hoşlanmak ya da onunla yaşamayı seçmek anlamına gelmez; yalnızca o anda var olduğunu yargılamadan fark etmektir. Duygu bir dalga gibi yükselir ve zamanla azalır.
Ne zaman destek almalı?
Duygularınızı tanımakta ya da ifade etmekte sürekli zorlanıyor, duygularınızın sizi yönettiğini hissediyor ya da yoğun duyguların günlük yaşamınızı etkilediğini görüyorsanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak bu becerileri güvenli bir ortamda geliştirmenize yardımcı olabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve bireysel bir değerlendirmenin yerini tutmaz. Destek almak için randevu oluşturabilirsiniz.
